Leven lang ontwikkelen

Met een focus op kunst en cultuur, ontmoeting en debat

Jaarverslag 2025

Verhalencafé Nieuwleusen & Dalfsen

Het Verhalencafé in Nieuwleusen nodigde in 2025 acht keer een lokale spreker uit om een persoonlijk verhaal te delen over werk, hobby’s of andere bijzondere ervaringen. De bezoekers bestaan voor een groot deel uit een vaste groep geïnteresseerde mensen die elke maand weer terug komen.

In Dalfsen zijn we dit jaar ook gestart met een maandelijks Verhalencafé in De Trefkoele. Ook hier werden waardevolle, ontroerende of inspirerende verhalen gedeeld met inwoners. Beide locaties hebben ook aandacht besteed aan het thema 80 jaar bevrijding.

In totaal bezochten 478 mensen de Verhalencafés.

Grote kerklezing

Eens per twee jaar organiseren de Vrienden van de Grote Kerk en Bibliotheek Dalfsen de Grote Kerklezing. In 2025 stond het thema Democratie centraal. Historicus, schrijver en zanger Ewoud Kieft gaf een actuele en prikkelende lezing over de vraag: Staat de democratie onder druk en verkeert deze in een crisis?

De lezing werd afgewisseld met livemuziek van bandleden van De Harde Liefde, waar Kieft zelf deel van uitmaakt. De bijeenkomst trok 110 bezoekers.

Interview met Ewoud Kieft (door Hans Keesmaat)

Uitnodiging voor de grote kerklezing met daarop alle praktische informatie en een foto van Ewoud Kieft.

Voorleeslunch Lemelerveld

Op 3 oktober deden we mee aan de 13e editie van de Nationale Voorleeslunch. Eén van onze vrijwilligers las het speciaal geschreven verhaal van Nelleke Noordervliet voor tijdens het eetcafé in Kulturhus De Mozaïek. De combinatie van een gezamenlijke maaltijd en een mooi verhaal zorgde voor een warme, verbindende bijeenkomst.

Lees hier het verhaal van Nelleke Noordervliet

Mensen zitten allemaal in een zaal en een aantal houd een rode kaart omhoog.

Verkiezingen

Op 9 oktober organiseerden we samen met ProDemos een bijeenkomst over de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025. De bijeenkomst was bedoeld voor mensen die de politiek niet intensief volgen, maar graag meer willen weten. Een voorlichter van ProDemos legde op een toegankelijke manier uit wat de Tweede Kamer doet, waar de verkiezingen over gaan en hoe het stemmen werkt.

Ook de taalklas sloot aan, waardoor de opkomst maar liefst 29 deelnemers telde. Een quiz zorgde voor interactie en de reacties waren erg positief.

Twee tafels in de bibliotheek Lemelerveld waaraan mensen met elkaar in gesprek zijn.

In gesprek over gedeelde waarden

In Nieuwleusen en Lemelerveld gingen we, in samenwerking met ProDemos, in gesprek over gedeelde waarden met 33 deelnemers en vrijwilligers van het DigiTaalpunt. Deze bijeenkomsten sloten aan op het thema 80 jaar Vrijheid. In die gesprekken zijn we op zoek gegaan naar wat ons bindt en welke waarden we delen. Ook is er gesproken over de vraag: wat is vrijheid voor jou?

De gesprekken waren open, persoonlijk en waardevol. Een deelnemer verwoordde het als volgt: “Ik ben nu 35 jaar en heb nog nooit mijn mening kunnen geven over deze onderwerpen in mijn land. Voor mij is het heel belangrijk en ik ben dankbaar dat ik hier vandaag gewoon over mag praten. Dank jullie wel voor deze hele mooie avond.”

Vrijheidscollege

Op 21 mei organiseerden we in Theater De Stoomfabriek een Vrijheidscollege. Ook deze activiteit stond in het teken van 80 jaar bevrijding. Nikki Sterkenburg, hoogleraar onderzoeksjournalistiek, sprak onder de titel ‘Wat doe jij als vrijheid onder druk staat?’ over haar familiegeschiedenis én haar onderzoek naar extreemrechtse bewegingen in Nederland.

57 bezoekers woonden het college bij. Een prachtige avond over waarom je soms wél iets móet zeggen – ook als dat spannend is.

Wereldvluchtelingendag op 20 juni

Voor een groot deel van de deelnemers van het DigiTaalpunt is Nederlands hun tweede taal. Zij zijn gevlucht uit hun eigen land en proberen hier hun bestaan op te bouwen.

Wereldvluchtelingendag is een moment om hierbij stil te staan. Samen met VluchtelingenWerk organiseerden we een filmavond met de film The Old Oak.

De belangstelling was groot: 76 mensen keken de film en een deel bleef na afloop napraten over dit thema.

Grote groep mensen zit in een donkere zaal naar een scherm te kijken.

Studiekring

In Dalfsen komt eens per twee weken een actieve studiekring samen. De groep bespreekt uiteenlopende thema’s zoals geschiedenis, klimaatproblematiek en actuele maatschappelijke ontwikkelingen. De bijeenkomsten bieden ruimte voor verdieping, gesprek en het delen van perspectieven.

Internationale vrouwendag

Op 8 maart organiseerden we voor het eerst, samen met de gemeente Dalfsen en Theater De Stoomfabriek, een bijeenkomst ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag. We verwelkomden 110 vrouwen.

Tijdens de bijeenkomst werden vijf ‘bijzonder gewone’ vrouwen uit de gemeente geïnterviewd over hun ervaringen, drijfveren en veerkracht. Het werd een inspirerende en verbindende avond.

Geheugenpunt

Vanuit het project ‘Dementie in de wijk, gaven inwoners aan behoefte te hebben aan een plek met informatie over geheugenproblemen of dementie. Vanuit de Bibliotheek hebben we, samen met een werkgroep, een Geheugenpunt opgezet in Dalfsen en Nieuwleusen. Dit is een kast met veel foldermateriaal en boeken over geheugenproblemen voor naasten, maar ook materialen voor mensen met geheugenproblemen zoals herkenbare voorwerpen van vroeger om herinneringen op te halen.

Daarnaast zijn we in Dalfsen gestart met een maandelijks Geheugenspreekuur, waar een casemanager dementie vragen van inwoners over geheugenproblemen beantwoordt.

Verschillende boeken, spelletjes en foldermateriaal die allemaal te maken hebben met dementie.

6 mensen staan naast een rek vol informatie over dementie en houden een cheque omhoog.

Rek met informatie over dementie, daarnaast staan twee stoelen en een tafeltje op een gebloemd vloerkleed.

Publieksservice

Met onze publieksservice dragen we bij aan de persoonlijke ontwikkeling van inwoners. Bibliotheek Dalfsen heeft vijf vestigingen: vier met een eigen collectie en één burgerbibliotheek in Hoonhorst. Bezoekers kunnen er boeken lenen, maar ook elkaar ontmoeten, lezen, leren en werken. Iedere vestiging biedt inspiratie en ruimte om je te blijven ontwikkelen.

Herinrichting van de vestigingen

In 2025 hebben we opnieuw gewerkt aan de inrichting van onze vestigingen. In Nieuwleusen was dit een omvangrijke klus: bijna elk boek is door onze handen gegaan. Veel kasten kregen een nieuwe plek en alle volwassen romans zijn opnieuw ingedeeld — niet langer per ‘wereld’ (zoals liefde & leven of spannend & actief), maar alfabetisch op achternaam van de schrijver.

De eerdere indeling zorgde soms voor verwarring, omdat boeken van dezelfde auteur in verschillende categorieën stonden. Bovendien passen veel titels in meerdere thema’s tegelijk. Met de nieuwe alfabetische indeling bieden we meer overzicht en vindbaarheid. Zonder de inzet van onze fantastische vrijwilligers was dit project niet mogelijk geweest.

Twee vrijwilligers zijn bezig met het verplaatsen van boeken in kasten in Bibliotheek Nieuwleusen.

Meisje zit op een bank te te lezen met een stapel boeken ernaast in Bibliotheek Dalfsen.

De positieve reacties uit Nieuwleusen — zoals “Wat fijn dat alle boeken van mijn favoriete schrijver nu bij elkaar staan” — hebben ons doen besluiten om deze aanpak in alle vestigingen door te voeren.

Daarnaast vernieuwden we de jeugdhoek in Dalfsen, richtten we een Geheugenpunt in Dalfsen en Nieuwleusen in, en kregen zowel het DigiTaalpunt als de leestafel in Nieuwleusen een nieuwe plek. In 2025 is ook alle uitleen- en printapparatuur vervangen in de publieksservice.

Workshop voor vrijwilligers publieksservice

Op 14 oktober 2025 verzorgden Martijn en Jolande van NBD Biblion een workshop voor de vrijwilligers en medewerkers van de publieksservice. Bibliotheek Dalfsen maakt gebruik van de selectieservice van NBD Biblion. Tijdens de sessie legden Martijn en Jolande uit hoe dit selectieproces werkt en welke criteria een rol spelen bij het bepalen of een boek wordt ingekocht. Vrijwilligers vonden het inspirerend om te horen hoeveel werk en afwegingen schuilgaan achter de samenstelling van de collectie.

Het was heel interessant om te horen hoe en waarom de keuze voor een boek wordt bepaald.

Vrijwilliger publieksservice

Na het theoretische gedeelte gingen vrijwilligers zelf aan de slag in de bibliotheek: zij richtten thematafels in en oefenden met het aantrekkelijk presenteren van collecties. De resultaten waren creatief en veelzijdig, zoals:

een tafel met uitsluitend blauwgekleurde boeken én titels met “blauw” in de naam
een thematafel rondom dieren, zowel voor jeugd als volwassenen

Deze oefening leverde veel inspiratie op voor toekomstige presentaties. Martijn en Jolande waren erg positief over de betrokkenheid van de vrijwilligers.

Jullie vrijwilligers waren echt geïnteresseerd in ons verhaal over selecteren.

Martijn en Jolanda van NBD Biblion

De ochtend werd afgesloten met een gezamenlijke lunch waarbij nog uitgebreid werd nagepraat.

Vrijwilligers staan in de bibliotheek in Dalfsen rondom de thematafel.

Vrijwilligers zitten op een stoel te luisteren naar twee sprekers.

Een klein groepje vrijwilligers zijn in gesprek rondom een thematafel.

Blind date met een boek

Rond Valentijnsdag experimenteerden we in Dalfsen met het concept Blind date met een boek: een boek lenen zonder te weten welke titel je krijgt. Bezoekers reageerden enthousiast en verrast.

Door de positieve reacties willen we dit concept in 2026 in de drie grootste vestigingen realiseren.

Tafel met boeken ingepakt in bruin papier met daarop korte teksten.

Ik heb een boek gelezen dat ik anders nooit had uitgekozen en uiteindelijk was het een hartstikke mooi boek! Zo’n leuk idee dit!

Bezoeker Bibliotheek Dalfsen

Boetevrij & gratis lid tot 27 jaar

Sinds 1 april 2025 zijn we boetevrij en kunnen inwoners tot 27 jaar gratis lid worden van de bibliotheek. Voorheen gold de leeftijdsgrens tot 18 jaar. Deze verandering heeft direct effect gehad. Het aantal leden tussen 18 en 27 jaar steeg van 37 op 31 maart naar 235 op 31 december 2025. Dat is zeker voor deze leeftijdscategorie een forse stijging. Ook horen we veel positieve feedback op het feit dat we boetevrij zijn. Vooral gezinnen met kinderen, waar de boetes nog wel eens opliepen, gaan met meer plezier naar de bibliotheek.

Bibliotheek Dalfsen werkte mee aan een onderzoek van Rijnbrink naar de verruiming van het jeugdabonnement. Daarbij is onder meer gekeken naar het leengedrag. Hieruit bleek onder andere dat jongeren vooral fictie lenen, waarbij Engelse titels populair zijn. Naast het leengedrag is ook gekeken naar het leesgedrag en de voorkeuren. Hieruit is gebleken dat 72% van de jongeren kiest voor papieren boeken vanwege de behoefte aan offline tijd. Ze wisselen af met e-books en luisterboeken die vooral praktisch worden ervaren. Eén jongere gaf aan: “‘Zorg voor meer actuele Engelstalige boeken, gericht op twintigers.”

Onderzoek van Rijnbrink: Boeien, binden, blijven lezen

Engelstalige collectie

In 2025 zijn we gestart met een nieuwe Engelstalige collectie in Nieuwleusen en Dalfsen. De bestaande collectie in Dalfsen was verouderd, terwijl de vraag juist groeide. De uitbreiding sluit aan bij de wensen van de nieuwe groep jongeren.

Verruiming openingstijden Lemelerveld

Vanaf september 2025 is de vestiging Lemelerveld ook op vrijdagmiddag geopend. Tijdens de eerste extra opening stonden er meteen bezoekers aan de balie. Vrijwilliger Ria en medewerkster Inès verwelkomden hen met plezier.

Op onderstaande momenten zijn er bibliotheekmedewerkers aanwezig om bezoekers van Bibliotheek Lemelerveld te helpen en vragen te beantwoorden.

Maandag: 14.00 – 18.00 uur
Dinsdag: 14.00 – 17.00 uur
Woensdag: 14.00 – 18.00 uur
Donderdag: 14.00 – 17.00 uur
Vrijdag: 14.00 – 17.00 uur

Online Bibliotheek

In 2025 hebben we extra aandacht besteed aan onze digitale collectie. We maakten A4-kaarten met daarop de boekomslag, een korte samenvatting en een QR‑code naar het e‑book of luisterboek.

We selecteerden vooral titels die vaak gereserveerd worden of waar bezoekers lang op moeten wachten of regelmatig misgrijpen. Zo laten we zien dat ons aanbod breder is dan alleen wat er in de kast staat.

Tafel met daarop a4 tjes waarop de voorkant van een boek is te zien met een qr code ernaast.

Week van het Verboden Boek

Van 20 t/m 28 september deden we mee aan de Week van het Verboden Boek. Hoewel er in Nederland gelukkig geen boeken worden verboden, kennen we wel boeken die vragen stellen, schuren of een ander perspectief bieden. Wereldwijd zijn er talloze voorbeelden van titels die worden gecensureerd of verdwijnen uit (school)bibliotheken.

Wij stonden stil bij het belang van het vrije woord en gaven deze verhalen extra aandacht. Voorbeelden die we belichtten waren onder meer:

Het Dagboek van Anne Frank – verboden voor scholen in meerdere Amerikaanse staten wegens (licht) seksuele thematiek en in Libanon wegens joodse identiteit van de auteur.
Turks Fruit van Jan Wolkers – het boek is nooit officieel verboden, maar roept in veel landen discussie op door de seksscènes en grove taal. In de jaren ‘70 zorgde het boek niet alleen in Nederland voor opschudding, ook in het buitenland werd het als schokkend ervaren.
Boeken over LHBTIQ+‑thema’s – in veel landen zijn (kinder)boeken over dit onderwerp een reden tot discussie of censuur

Tafel met boeken die passen in het thema 'Het verboden boek'.

Samen sterk voor leesplezier

In 2025 hebben medewerkers op inspirerende wijze bijgedragen aan het promoten van literatuur. Tijdens de Poëzieweek eind januari, gaven zij een persoonlijk tintje aan ons aanbod door het voordragen van (kinder)gedichten, die vervolgens zijn gedeeld via onze website en sociale media. Deze bijdragen brachten poëzie dichter bij de inwoners, jong en oud.

Ook in de zomer lieten medewerkers van zich horen. Door het delen van hun persoonlijke boekentips stimuleerden zij lezers om juist in de vakantieperiode tijd te maken voor lezen. Met deze laagdrempelige en enthousiaste aanbevelingen werd zo het leesplezier onder de aandacht gebracht.