Jeugd & Onderwijs

Leesplezier en taalontwikkeling bij kinderen van 0 tot 18 jaar

Jaarverslag 2025

BoekStart Voorleespret

In 2025 bezochten in totaal 545 kinderen onze BoekStart Voorleespret-momenten. Op elke locatie kozen de voorleesvrijwilligers maandelijks een aansprekend thema, compleet met bijpassende materialen om het verhaal tot leven te brengen.

Na afloop was er ruimte voor ouders, verzorgers en opa’s en oma’s om nog even na te praten met een kop koffie of thee. Voor de kinderen was er ranja.

2 vrijwilligers lezen voor aan jonge kinderen en hun ouders en verzorgers in Bibliotheek Oudleusen

BoekStartdag

Tijdens de BoekStartdag verwelkomden we ongeveer 60 kinderen. Uit de enquête en de reacties op de dag zelf, bleek dat vooral de ranja-koe, Muziek op Schoot en het voorlezen met gitaarbegeleiding erg werden gewaardeerd. In de ‘aftermovie’ is het plezier goed terug te zien.

BoekStart in de kinderopvang

In 2025 versterkten we de samenwerking met kinderdagverblijven. In totaal werken we samen met 9 organisaties op 13 verschillende locaties. Pedagogisch professionals konden deelnemen aan de training Interactief Voorlezen. Maar liefst 11 professionals hebben hiervoor een certificaat behaald. Daarnaast ondersteunden we professionals met informatie en praktische handvatten om leesbevordering op de kinderdagverblijven te stimuleren.

Ik ben me er door de training bewuster van geworden welke vragen ik kan stellen, om meer te prikkelen bij de peuters. Ik merk wel dat het vaak dezelfde kinderen zijn die reageren, dus hier ligt nog een uitdaging. Op het moment van lezen ben ik me daar niet altijd volledig van bewust. Dit is iets wat ik mee kan nemen. Daarnaast ben ik er achter gekomen dat het helpend is om van te voren al een aantal vragen te noteren, aan de hand van het boek. Door de opgestelde vragen, volgt er wel een gesprek met de kinderen. Ik heb de training als leerzaam en verhelderend ervaren!

Deelnemer van de training

Dankzij subsidie van Stichting Lezen konden we daarnaast workshops aanbieden. Zo verzorgde Wapperkids een inspirerende sessie voor meerdere opvanglocaties. Ook zijn de boekencollecties in de kinderopvang uitgebreid, waardoor er weer veel nieuwe titels beschikbaar zijn.

Consultatiebureau en oudervoorlichting

Jeugdverpleegkundigen van de GGD namen het BoekStartkoffertje mee tijdens huisbezoeken en vertelden ouders en verzorgers over taalontwikkeling bij jonge kinderen.

Onze BoekStartcoach was in 2025 regelmatig aanwezig op de consultatiebureaus in Dalfsen en Lemelerveld. Ouders konden met vragen over voorlezen of passende boekjes bij haar terecht. In totaal vonden er 129 gesprekken plaats, allemaal met aandacht voor taalontwikkeling.

In samenwerking met de GGD startten we het project Boek & Gezin, waarbij thema-avonden voor ouders met jonge kinderen worden georganiseerd. De eerste bijeenkomst vond in 2025 plaats. Er volgen nog 5 bijeenkomsten, waarvan de bibliotheek er twee verzorgt.

Nationale Voorleesdagen

Tijdens de Nationale Voorleesdagen stond het prentenboek van het jaar Rinus centraal. We organiseerden tijdens deze dagen voorleesmomenten en theatervoorstellingen. Vrijwilligers, wethouders en de Kinderburgemeester lazen voor bij scholen en kinderdagverblijven. In de bibliotheek van Dalfsen en Nieuwleusen werd extra voorgelezen aan peuters en kleuters en was er een quiz over de prentenboeken top 10.

Via het Taalpunt, consultatiebureaus, de bibliotheek en scholen ontvingen meerdere gezinnen een mini-editie van het prentenboek in het Arabisch, Turks of Pools.

Tot slot organiseerden we een theatervoorstelling in Theater de Stoomfabriek, die maar liefst 200 bezoekers trok.

Verschillende versies van het boek Rinus in verschillende talen

Kids & Koffie

Eind 2025 startte SaamWelzijn in Nieuwleusen met Kids & Koffie. De bibliotheek stelde hiervoor ruimte beschikbaar. Kinderen konden zich tijdens deze bijeenkomsten vermaken in de kinderhoek, terwijl ouders en verzorgers elkaar ontmoetten.

Naschoolse activiteiten & workshops

In 2025 organiseerden we in onze bibliotheekvestigingen diverse naschoolse activiteiten rondom kinderboeken en digitale geletterdheid. In totaal deden 212 kinderen mee.

In februari organiseerden we voor het eerst het Leesfeest voor kinderen in groep 3 en 4 om te vieren dat ze kunnen lezen. Onze gast was kinderboekenambassadeur Rian Visser. Ze las voor uit ‘Blitz’ en daarna waren er allerlei activiteiten rondom dit ruimtewezen.
In mei waren er allerlei digitale geletterdheid workshops.
In de zomervakantie kon je in de bibliotheek een speurtocht doen en je kon iets maken met de 3d-pen.
In september startten we het nieuwe schooljaar met groep 1 en 2 met het maken van een eigen boekje.
Tijdens de Kinderboekenweek waren er verschillende workshops rondom het Greenscreen. Ook kwam kunstdocent Inge Hobers van De lanterfant met leerlingen een onderzoeksboek maken van oude boeken, In november stond duurzaamheid centraal: we lazen voor uit boeken die een prijs hebben gewonnen voor het beste klimaatboek. Daarna maakten we o.l.v. Ellen Brouwer iets nieuws van verpakkingsmateriaal: een tas, een plantenbak, een portemonnee of een schatkist.
In de herfstvakantie vond in Nieuwleusen een workshop LEGO‑programmeren plaats waar 11 kinderen enthousiast aan de slag gingen met bouwen en programmeren.
In december lazen we een kerstverhaal voor en konden de kinderen uit de onderbouw kerstkaarten knutselen.

VoorleesExpress

Voor de vrijwilligers van de VoorleesExpress werd er in 2025 een bijeenkomst georganiseerd, waarbij het uitwisselen van ervaringen centraal stond. Door middel van het bespreken van stellingen werd duidelijk waar vrijwilligers tegen aanlopen of juist energie uithalen tijdens een traject. Verder besteedden we aandacht aan geschikte boeken en de vele materialen en spelletjes die beschikbaar zijn.

Wat hebben we veel! Ik ga dit echt nog meer inzetten bij mijn gezin.

Vrijwilliger VoorleesExpress

Aan het einde van de bijeenkomst ontvingen vrijwilligers de (meer)talige voorleeswaaier, met inspiratie voor taalrijke activiteiten in zowel het Nederlands als de thuistaal.

Kasten en bakken met allerlei jeugdboeken op basisschool De Vuursteen

De Bibliotheek op school

Met subsidie van Stichting Lezen werd er in 2025 een start gemaakt met het opzetten van een nieuwe locatie van de Bibliotheek op school op basisschool De Spiegel. Naast een goede schoolbibliotheek bestaat de samenwerking tussen school en bibliotheek uit op opstellen van een jaarplan voor leesbevordering, inzet van een leesconsulent en het afnemen van de monitor. Op basis van de resultaten worden nieuwe plannen opgesteld. In de gemeente Dalfsen zijn 15 scholen een locatie van de Bibliotheek op school.

Foto: Schoolbibliotheek op basisschool De Spiegel, locatie Ankum, de Buitenspiegel

dBos+

De Bibliotheek op school Plus richt zich in op het versterken van het leesonderwijs op basisscholen. Daarbij word gebruikgemaakt van de bestaande infrastructuur en de aanpak uit Rijke taal (2022). Het project heeft als doel om op 100 scholen te worden geïmplementeerd en daarnaast onderzoek te doen naar leesmotivatie, leesgedrag en leesvaardigheid. Het programma loopt over een periode van vier jaar en bestaat uit twee fases: optimalisatie en landelijke invoering.

Effectief leesonderwijs vraagt om een integrale en thematische aanpak, waarbij gewerkt wordt met rijke en betekenisvolle teksten. Jeugdliteratuur speelt hierin een centrale rol, met aandacht voor voorlezen en het aanbieden van een brede en kwalitatief sterke boekencollectie.
Binnen het project werken leerkrachten, leescoördinatoren en leesmediaconsulenten nauw samen om passende boeken te selecteren en de leesmotivatie bij leerlingen te stimuleren en te versterken.

In 2025 is St. Cyriacus (Hoonhorst) gestart met deelname aan dit project.

Doorontwikkeling dBos

Twee scholen ontvingen subsidie van Stichting Lezen voor doorontwikkeling: Het Avontuur (Dalfsen) en De Wegwijzer (Nieuwleusen). In het schooljaar 2024/2025 hebben we daarvan op Het Avontuur de Voorleeshoek ingezet: en combinatie van voorleesfilmpjes in verschillende talen en fysieke boeken voor groep 1 t/m 6. Ook werd de campagne voor de Poëzieweek gezamenlijk uitgevoerd en kwam schrijver/illustrator Kees de Boer op bezoek.

Op De Wegwijzer is de collectie uitgebreid in overleg met leerlingen en leerkrachten, en werd gewerkt aan deskundigheid op het gebied van praten over boeken en de boekenkring.

Studiedag Open Boek voor teams

Met het team van De Spiegel (Dalfsen) namen we deel aan de pilot Open Boek voor teams. Nicolet Korenblik, jeugdspecialist van de Bibliotheek is hiervoor als trainer gevraagd. De pilot draait landelijk op meerdere scholen. Stichting Lezen wil deze studiedag vanaf volgend schooljaar aan alle scholen aanbieden. Het idee is om de cursus die de leescoördinator gevolgd heeft (Open Boek) meer te implementeren in het team. Zowel het team van De Spiegel als de trainers vonden het een goede studiedag. De opbrengsten en evaluatie is gedeeld met Stichting lezen.

De Nationale Voorleeswedstrijd

Esmée Harmsen (Sprankel) en Noémi Seinen (De Zaaier) wonnen de voorleeswedstrijd van de gemeente Dalfsen. In 2025 deden er zestien basisscholen mee. Tijdens de pauze speelden leerlingen een wedstrijd waarbij ze hun kennis van kinderboeken konden inzetten. De juryleden waren Jan Uitslag (wethouder), Hilly Schepers (Boekstartvrijwilliger Bibliotheek) en Dewia Ardesch, (medewerker Bibliotheek).

Noémi vertegenwoordigde Dalfsen later ook in de Overijsselse ronde.

De 3 juryleden zitten aan een tafel met scoreformulieren voor zich

Esmée Harmsen zit op een grote, roze stoel met een boek in haar handen

Esmée Harmsen (Sprankel)

Noémi Seinen zit op een grote, roze stoel met een boek in haar handen

Noémi Seinen (De Zaaier)

Schrijversfestival

Tijdens het Schrijversfestival bezochten zes auteurs de scholen in Dalfsen, Lemelerveld en Nieuwleusen. In 2025 waren dat de volgende schrijvers: Annemarie Jongbloed, Maren Stoffels, Linda Dielemans, Marlies Slegers, Marco Kunst en Lotte Stegeman. Zestien scholen deden mee, met in totaal negentien groepen. Leerlingen lazen vooraf boeken van de auteur die zij ontvingen, zodat zij goed voorbereid het gesprek in gingen.

De bibliotheek organiseert het Schrijversfestival jaarlijks voor leerlingen in groep 7 (7/8), om hen kennis te laten maken met een schrijver of illustrator en zo het lezen te bevorderen.

Samen lezen met plezier

Naar aanleiding van de resultaten van een uitgezet behoeftenonderzoek organiseerden we voor ouders en kinderen van 4 - 6 jaar een reeks workshops onder het thema Samen lezen met plezier. De eerste workshop met als thema Interactief Voorlezen vond in 2024 plaats. In 2025 werden 3 workshops georganiseerd met als thema’s Tekstloze prentenboeken, Van voorlezen naar zelf lezen en Digitale prentenboeken.

In 2025 namen 51 kinderen en 31 ouders deel aan de workshops. Terwijl de ouders informatie kregen over het thema, werden de kinderen vermaakt in de bibliotheek door enthousiaste vrijwilligers. Na afloop kreeg iedereen een boek mee naar huis, zodat ouders direct thuis aan de slag konden met de voorbeelden en tips uit de workshops.

Respondenten gaven, via een enquete na het volgen van de workshop, aan vaker digitale prentenboeken met zijn/haar kind te hebben gelezen en ook beter te weten waar geschikt digitaal materiaal te vinden is. Ook gaven ze aan dat na het volgen van de workshop vaker gepraat wordt na het voorlezen.